Delta laboratuvarı geniş test listesi ile hizmetinizde. Özellikle metabolik hastaklıklar konusunda çalışmakta olduğumuz pek çok test Türkiye'de ilk ve tek olarak Delta Laboratuvarında çalışılmaktadır. Detaylar için lütfen test listemize bakınız. Bu testlerin anlamları ve klinik önemleri ile ilgili bilgileri sağlık rehberi köşemizde bulabilirsiniz. Test listemize şöyle bir göz atacak olursak:5-HIAA (5-Hidroksiindolasetikasit), 5-MTHF (5-Metiltetrahidrofolat),7-Dehidrokolestrol, 17-OH Progesteron, Açilkarnitinler(MSMS), Adrenalin (idrar ve kan), Aminoasitler BOS HPLC(20 adet aminoasit),Aminoasitler idrar HPLC(41 adet aminoasit),Aminoasitler kuru kanda(TANDEM),Aminoasitler plazma HPLC(41 adet aminoasit),ALA/PBG, ADMA (asimetrik dimetil arjinin), Alüminyum, Antimon, Arsenik, Bakır, Baryum, Berilyum, Bizmut, Bor, BOS BİYOJENİK AMİNLER .5-HIAA (5-Hidroksiindolasetikasit), HVA (Homovanilikasit), 3-OMD (3-Ortometildopa), 5-HTP (5-Hidroksitriptofan), DOPAC(3,4Dihidroksifenilasetikasit), DA (Dopamin), L-dopa, BOS PTERİNLER: BH2(Dihidrobiopterin), BH4 (Tetrahidrobiopterin), Neopterin, Biyopterin, Pterin, B-talassemi için Hemoglobin Paneli (HBA2,HBF, HBS, HBC), Cıva, Çinko, CDG(Karbonhidrat Definention Transferi), Crosslinks (pridinolin&deoksipridinolin), Çok uzun zincirli yağ asitleri, Dopamin, Fabry;α-galaktosidaz, Fenilalanin, Fitanik Asit, Galaktoz-1P-Üridiltransferaz, Galaktoz 1 fosfat, Gaucher β-glukozidaz, Glutatyon, Guanidinoasetat, Gümüş, Hb varyant, HbA1C, Hidroksipirolin, Heksozaminidaz A, Heksozaminidaz total, Homosistein , HVA (Homovanilikasit), İyot, Kadmiyum, Kalay, Kreatin/kretinin, Kobalt, Kolesterin metabolitleri, Kortizol, androstendion, Krabbe β-galaktoserebrosidaz, Krom, Koenzim Q10 , Kurşun, Lityum, Lizozomal enzim eksikliği taraması tandem (çoklu analiz), Fabry, Gaucher, Krabbe, Pompe, Niemann-Pick, Lökosit Sistin Miktarı, Mangan, MDA (malondialdehit), Metabolik hastalık taraması tandem, Aminoasit, açilkarnitin, MSUD takip:Valin, Lösin, izolösin, tirozin, Metanefrin, MLD; arilsülfataz A, MPS-I;α-İduronidaz, MPS-II;α-İduronat sülfataz, MPS-III; a-d, Molibden, Mukopolisakkaritler, Nieman-Pick A/B sfingomiyelinaz, Nikel, NMR idrar, Noradrenalin, Normetanefrin, Okzalat Oligosakkaritler, Organik Asitler, Orotik Asit, Pipekolik Asit, Pristanik asit, Plasmalojenler(eritrositte),Porfirinler, Pterinler (bipoterin,pterin), Pompe; α-glukosidaz, Pürin/Pirimidin, Safra asit metabolitleri, Safra asitleri total, Selenyum, Serbest Karnitin, Serotonin (5-Hidroksitriptamin), Sistin, Süksinil aseton, Tirozin Triptofan, Total galaktoz, VMA (Vanil Mandelik Asit) , Vitamin A, Vitamin E , Vitamin B1, Vitamin B2 , Vitamin B6, Vitamin C, Vitamin D3 , Yağ asitleri, Yağ asidi oksidasyon defekleri taraması , α-fukosidaz, α-mannosidaz, α-nöraminidaz, β-galaktosidaz, β-glukuronidaz

Misyonumuz

Laboratuvarımız, verimli bir ekip çalışması ile kişilere ve kurumlara hizmeti hedef alan, bilimsel gelişmelere açık, çağdaş, araştırmacı, üretken bir misyona sahiptir.

 
TEST LİSTESİ
TEST LİSTESİNİN TAMAMI
LİNKLER - FAYDALI SİTELER
Faydalı sitelere ulaşmak için tıklayınız.
SAĞLIK REHBERİ

// Doktorlar için bilgiler

Lizozomal Depo Hastalıkları


Lizozomal Depo Hastalıkları

Lizozomal Depo Hastalıkları

Genel Bilgiler:
Lizozomal enzimleri kodlayan genlerdeki bir mutasyon nedeniyle enzim proteinleri veya ilişkili kofaktörlerinde oluşan bir bozukluğa bağlı lizozomal enzim eksikliklerine bağlı ortaya çıkan bir grup hastalık Lizozomal Depo Hastalıkları olarak adlandırılır. Lizozomal enzimler pek çok biyomolekülün döngüsel şekilde yıkımında görev yaparlar. Bu işlemler hücre ve dokuların fonksiyonu için hayati öneme sahiptir. Lizozomal Depo Hastalıklarında yıkılamayan moleküller lizozomlar içerisinde depolanmaya başlar. Bu durum bir süre sonra hücrelerin şişmesine, hücre fonksiyonlarının bozulmasına ve hücre ölümüne neden olur.
Lizozomal Depo Hastalıklarına tek tek bakıldığında çok sık rastlanmaz. En sık gözlenen formu Mukopolisakkaridozlar(MPS)dır ve yaklaşık 100,000 doğumda 1 görülür. En sık gözlenen Lizozomal Depo Hastalığı ise Gaucher hastalığıdır. Lizozomal Depo Hastalıklarının çoğu otozomal resesif kalıtılır, birkaç tanesi ise X-e bağlıdır. Bebekler doğum sırasında normal görünümdedirler. Nörolojik bulgular bebeklik veya çocukluk döneminde başlar. İlk bulgular psikomotor gelişmede yavaşlama ve durma şeklindedir. Nörolojik regresyon, körlük ve nöbetler diğer bulgular arasındadır. Hastalık bitkisel hayata kadar uzanan bir ilerleme gösterebilir.

Bulgular
Hiçbir semptom lizozomal depo hastalıkları için kesin tanı koydurucu ve spesifik değildir. Ancak yine de çok dikkat çekici bazı semptomlar bu hastalık grubunu direk düşündürmelidir. Aşağıdaki semptomların bazılarının bir arada saptanması klinisyeni lizozomal depo hastalıklarına yönlendirmelidir:
• Anormal yüz görünümü (bazen makroglosi ile birlikte)
• Korneal bulutlanma ya da benzer oküler anomaliler
• Anjiyokeratom
• Umblikal ve inguinal herniler
• Kısa boy
• Gelişme geriliği
• Eklem ve iskelet deformiteleri
• Organomegali (özellikle karaciğer ve dalak)
• Kas güçsüzlüğü ve kontrol bozukluğu (Ataksi, nöbetler vs)
• Nörolojik zayıflık, kazanılmış yetilerde kayıp
Belirtilerin ağırlaşıyor olması progresif hastalığı düşündürmelidir.

Klinik Görünüm ve Patoloji:
Lizozomal Depo Hastalıklarının klinik bulguları eksik enzimin tipi, yeri ve fonksiyonuna bağlı olarak değişkenlik gösterir. Örneğin gangliozidlerin degradasyonunu sağlayan enzimde sorun olduğunda, gangliozidler nöronlar içinde depolanır, gangliozidler myelinin komponenti olduğundan bu depolanma beyaz cevher hastalığına neden olur.
Lizozomal Depo Hastalıklarının 4 temel klinikopatolojik fenotipi vardır, bunlar: Nöronal Lipidoz, Lökodistrofi, Mukopolisakkaridozlar ve Histiositoz depolarıdır. En sık görülen fenotip nöronal lipidozdur. Klinikopatolojik Lizozomal Depo Hastalıkları Fenotipleri şu şekilde özetlenebilir:

FENOTİP, PATOLOJİ, KLİNİK BULGULAR, HASTALIK

NÖRONAL LİPİDOZİS Nöronal yapı ve işlemlerde birikim vardır. Nörolojik regresyon, nöbetler ve körlük. Gangliosidoz, Mukopolisakkaridoz, Nöronal seroid lipofuskinoz.

LÖKODİSTROFİ Oligodendrosit ve Schwann hücrelerinde birikim vardır. Nörolojik regresyon, sapstisite, peripheral nöropati. Gangliosidoz, (metakromatik lökodistrofi, Krabbe hastalığı)

MUKOPOLİSAKKARİDOZ Ekstranöral dokularda birikim vardır. Visseromegali, yumuşak doku şişlikleri, iskelet displazileri, kalp hastalıkları. Mukopolisakkaridoz, glikoproteinoz, GM1 Gangliosidoz

DEPO HİSTİOSİTOZİS Histiositlerde birikim vardır. Hepatosplenomegali, hemapoetik anormallikler. Gangliosidoz (Gaucher hastalığı, Niemann-Pick hastalığı)


NÖRONAL LİPİDOZİS FENOTİPİ:
Nöronal lipidozis fenotipinde gri cevher tutulumu vardır. Depolanma yüzünden nöronal balonlaşma ve proksimal akson ve dendritlerde torpido benzeri şişme gözlenir. Bu durum nöron kaybına, kortikal atrofiye ve beyaz cevher dejenerasyonuna da neden olur. Beyaz cevher patolojisi lökodistrofidekine benzer ancak değişiklikler sekonderdir ve myelin primer olarak etkilenmemiştir. Retinal ganglionlardaki birikimler körlükle sonuçlanır. Diğer hücre ve organlarda büyük miktarda gangliozid işlem görmediğinden bunlar ya normaldir ya da az etkilenmiştir. Nöronal Lipidozis fenotipinin prototip hastalığı Tay-Sachs hastalığıdır. GM2 gangliosidoz olarak da adlandırılan Tay-Sachs hastalığı 100 yıl kadar önce Ashkenazi Yahudilerinde tanımlanmıştır.

LÖKODİSTROFİ FENOTİPİ:
Lizozomal depo hastalıklarının bazılarında etkilenen enzim myelin lipidlerinin turnoverinde önemli rol almaktadır ve bu durum myelin üreten hücrelerin hasarlanmasıyla neticelenir. Sonuç olarak lökodistrofi adı verilen myelin kaybı ortaya çıkar. Bulgular nörolojik semptomlar ve spastisite şeklinde olur.

MUKOPOLİSAKKARİDOZ FENOTİPİ:
Mukopolisakkaridoz ve glikoproteinozlarda nöronların yanı sıra iskelet sistemi ve visseral doku şiddetli şekilde etkilenir. Mukopolisakkaridoz fenotipinin tipik görünümü bu etkilenmeye bağlıdır. Bu yüzden visseromegali, yumuşak doku şişlikleri, iskelet displazileri ve kalp hastalıkları görülmesi olağandır.

DEPO HİSTİOSİTOZİS FENOTİPİ:
Histiositlerin temel fonksiyonu lizozomal degredasyondur. Lizozomal enzimlerin eksikliğinde histiositler dekompanzasyon için görev alırlar. Bu yüzden pek çok iizozomal depo hastalığında lenfoid ve hemopoetik dokulardaki histiositler içinde lipid depolanması gözlenir. Bu şekildeki depo histiositozis hepatosplenomegali, kemik iliği depresyonu, kemik hasarlanması gibi bulgulara yol açar. Gaucher gibi bazı lizozomal depo hastalıklarında temel anomali depo histiositozistir.

Lizozomal depo hastalıklarının şiddeti etkilenen enzimin rezidüel aktivitesine bağlıdır. Yaklaşık %20’lik bir rezidüel aktivite selüler fonksiyonun devamı için çoğu zaman yeterli olabilmektedir. Heterozigot taşıyıcılarda enzim aktivitesinin %50’si korunmuştur ve semptom görülmez. Aktivitenin %15-20’lere düştüğü durumlarda semptomlar ortaya çıkar. Lizozomal depo hastalıkları allelik varyasyon gösterirler yani aynı gende değişik mutasyonlar söz konusu olabilir. Mutasyonlar hiç rezidüel enzim aktivitesi kalmamasına yol açtıysa erken ortaya çıkan ve çok şiddetli hastalık tablosu görülür. Daha az şiddetli mutasyonlar geç, erişkin başlangıçlı hafif hastalık formlarının ortaya çıkmasına neden olur.

Lizozomal depo hastalıklarının sınıflandırılması:
Lizozomal depo hastalıklarının sınıflandırılması ya eksik olan enzime veya depolanan materyale göre yapılır. Depolanan materyale göre yapılan sınıflamada lizozomal depo hastalıkları 3 büyük grupta incelenir: Sfingolipidozlar, Mukopolisakkaridozlar ve Glikoproteinozlar.
Sfingolipidler oligosakkaridler ve seramidden oluşur. Hücre membranlarının temel yapıtaşlarından biridir. Gangliozidler siyalik asid ile birlikte nöronal membranların özel yapıtaşlarıdır. Galaktozil seramid ve sülfatid myelin lipidlerdir.
Mukopolisakkaridler (Glikozaminoglikanlar) tekrarlayan disakkaridlerden oluşan uzun dalsız moleküllerdir. Proteoglikanların çekirdek proteinlerine bağlıdırlar. Pek çok hücre tarafından üretilirler ve temel olarak ekstraselüler matriks hücrelerinin yüzeyinde bulunurlar. Genel olarak primer yapı proteinleridirler.
Glikoproteinler yapısal moleküllerdir, müsinoz sekresyonların komponentidirler ayrıca başka diğer fonksiyonlarda da rol oynarlar.

Lizozomal depo hastalıklarının pek çoğunda sorunlu enzim zincirin karbonhidrat kısmını degrade etmekle görevli olduğundan biriken materyal karbonhidratlar veya glikobileşenler olur. En sık görülen lizozomal depo hastalıkları ve sorunlu enzimleri şu şekilde sıralanabilir:


Lizozomal depo hastalığı Eksik enzim Fenotip
Sfingolipidozlar
GM1 gangliosidozis beta-galaktosidaz nöronal lipidozis
mukopolisakkaridoz
GM2 gangliosidozis
(Tay-Sachs hastalığı) hexosaminidaz A nöronal lipidozis
Niemann-Pick Hastalığı sfingomyelinaz nöronal lipidozis
depo histiositozis
Globoid hücre lökodistrofisi
(Krabbe hastalığı) galaktoserebrosidaz lökodistrofi
Metakromatik lökodistrofi arilsülfataz A lökodistrofi
Gaucher hastalığı glukoserebrosidaz depo histiositozis
Mukopolisakkaridozlar Glikozaminoglikan temizleyici enzimleri mukopolisakkaridoz
Glikoproteinozlar Glikoprotein temizleyici enzimleri mukopolisakkaridoz
Glikogenozis Tip II (Pompe Hastalığı) alfa-glukozidaz Iskelet ve kardiyak miyopatiler
Nöronal Seroid Lipofuksinozis Lizozomal proteazlar nöronal lipidozis



Tanı:
Lizozomal depo hastalıklarının tanısında altın standart enzim ölçümleridir. Pek çok durumda bu ölçümler lökositlerde yapılır. Ayrıca kan idrar ve deri fibroblastalarından da enzim analizleri yapılabilir. Fibroblast kültürleri özellikle bazı lizozomal depo hastalıklarının tanısında gerekli olabilir. Amnion hücre kültürleri ve korion villus hücreleri prenatal tanı için kullanılabilir. Depolanan materyalin analizi ışık veya elektron mikroskobuyla yapılabilir. Biyokimyasal analizler de mümkündür örneğin GAG depo hastalığı GAGların idrarda artmış seviyeleri ile gösterilebilir. Ancak laboratuar analizlerinin yetmediği durumlarda beyin MR, elektroretinogram veya biyopsiler yardımcıdır.
Gen mutasyonları DNA analizleriyle saptanabilir. Mutasyon analizleri genellikle taşıyıcıların saptanmasında kullanılır. Lizozomal depo hastalıklarının pek çoğu otozomal resesif kalıtılır. Fabry ve MPS II farklı olarak X’e bağlı resesif kalıtılır.

Prognoz:
Nörolojik tutulumlu ve şiddetli seyreden lizozomal depo hastalıklarının prognozu genel olarak kötüdür. Geç başlangıçlı vakalarda prognozu tahmin etmek güçtür. Genotip ile fenotip korelasyonu çoğu zaman sabit değildir. Aynı hastalıkta pek çok farklı gen mutasyonu izlenebileceğinden klinik değişkendir. Ayrıca rezidüel enzim aktivitesi, erken tanı ve tedavi ile destek uygulanıp uygulanmaması, çevresel etmenler ve bilinmeyen etkenler hastalığın prognozunu etkiler.
Erken tanı ve ayrımlama elzemdir. Özellikle nörolojik ve iskelet anomalilerinin zamanında müdahale ile önlenmesi mümkündür. Nörolojik ve ortopedik hasarlar bir kez oluştuktan sonra geri döndürülmesi için uzun, zahmetli ve pahalı tedaviler uygulanmakta çoğu kez de başarılı olunamamaktadır.

Tedavi:
Lizozomal depo hastalıklarında multidisipliner bir tedavi yaklaşımı gereklidir. Pek çok lizozomal depo hastalığı için spesifik bir tedavi yoktur. Palyatif tedaviler uygulanır. Örneğin; diyaliz, cerrahi, fizik tedavi gibi yaklaşımlarla semptomatik tedavi yapılır. Bu yolla hastalığın semptomları düzeltilirken biyokimyasal ana sorun giderilmeden kalır. Hastalığın kendisine yönelik tedavi yaklaşımları ise sınırlı sayıdadır. Bu yaklaşımlar şu şekilde özetlenebilir:
• Hemopoetik kök hücre transplantasyonu: eksik enzimi üreten ve salgılayan sağlıklı kök hücrelerin kemik iliğinden veya kordon kanından IV nakli yapılabilir. En çok MPS I için denenmiş ve kullanılmaktadır.
• Enzim replasman tedavisi: eksik enzimin rekombinant formu IV olarak verilebilir. Gaucher tip I, Fabry ve MPS I için rekombinant enzimler piyasada mevcuttur. Diğer hastalıklardan Pompe, MPS II ve MPS VI için çalışmalar sürmektedir.
• Substrat inhibisyonu: substratın üretimi ilaç tedavisi ile azaltılabilir. Rekombinant enzimin işe yaramadığı Gaucher Tip I için uygulanmaktadır. Ayrıca diğer hastalıklarda da bu tedavi çalışmaları sürmektedir.
• Küçük moleküllü ilaçlar, enzim güçlendirme tedavileri, substrat sentezi inhibisyonu tedavileri ve gen tedavileri henüz araştırma aşamasında olan diğer tedavi seçenekleridir.



Laboratuvarımızda taranan lizozomal depo hastalıkları

Fabry Hastalığı

Metabolik defekt: alfa-galaktozidaz eksikliği.
Etyoloji ve Patogenez: alfa-galaktozidaz eksikliği glikosfingolipidlerin, özellikle de GL-3 olarak bilinen globotriaozilseramidin ilerleyici birikimi ile karakterizedir. Birikim pek çok dokuda dekatlar boyunca sürer. Böbrek yetmezliği, kardiyomyopati ve serebrovasküler olaylar izlenir. GL-3 ün renal endotelyal hücrelerdeki birikimi renal yetmezlik patojenezini oluşturur.
Klinik Bulgular ve Prognoz: Çocukluk döneminde ellerde ve ayaklarda tekrarlayan ağrı krizleri ile ortaya çıkar. İntermitant akroparestezi ve epizodik ağrı krizleri, özellikle çocukluk döneminde ateş yüksekliği, anjiokeratomalar, hipohidrozis, sıcak/soğuk intoleransı ve genellikle görmeyi etkilemeyen karakteristik korneal opasite kardinal bulgulardır. Mortalite sebepleri renal yetmezlik, kardiyomiyopati ve serebrovasküler olaylardır. Beklenen yaşam süresi kısadır. Diyaliz ve tranplantasyona rağmen ortalama yaşam beklentisi 50 yıldır.
Kalıtım: X’e bağlı resesif
İnsidans: 117,000 canlı doğumda 1 (ABD verilerine göre)
Tanı: enzim analizi ile konur. Taşıyıcı kadınlar için gen mutasyon analizi yapılabilir.
Tedavi: enzim yerine koyma tedavisi ve semptomatik tedaviler uygulanır.
Semptomlar:
Nörolojik bulgular çocukluk döneminde ortaya çıkar:
• Akroparestezi- Ekstremitelerde yanma şeklinde ağrı krizleri görülür. Bu krizler el ve ayak parmaklarından başlayıp proksimal olarak yayılır. Krizler periyodiktir. Sıcak, soğuk, egzersiz, nem, ateş yüksekliği, yorgunluk gibi durumlar krizleri provake eder. Krizler birkaç saatten birkaç güne kadar sürebilir. Çoğunlukla hafif ateş ve artmış sedimentasyon düzeyleri ile birliktedir. Krizler çocukluk döneminde yaşla birlikte artarken, 2. ve 3. dekatlarda sıklıkları azalır.
• Hipohidrozis
• Geçici iskemik ataklar
• Erken strok, genellikle aile öyküsünde de erken strok bulunur
• Kas güçsüzlüğü
• Hemiparezi
• Vertigo ve baş dönmesi
• İşitme kaybı, tinnitus
• Nistagmus
• Baş ağrısı
• Hemiataksi, yürüyüş bozuklukları
• Kişilik değişimleri gözlenir.
• Zeka geriliği yoktur.
Dermatolojik bulgular genellikle çocukluk çağında ortaya çıkarlar ancak 10 yaşından sonra fark edilirler:
• Anjiyokeratomalar-küçük koyu mor-lacivert telenjiektazilerdir. Umblikus ile dizler arasında daha yoğun olarak bulunurlar,büyüklükleri ve sayıları yaşla birlikte artar.
• Hipohidrozis
• Bacaklarda lenfödem
Oküler bulgular:
• Korneal ve lentiküler opasiteler- genelde görmeyi etkilemezler
• Retinal ve lentiküler anormallikler
• Katarakt
Respiratuvar sistem bulguları:
• Kronik hava yolu obstrüksiyonu
• Dispne
Kardiyovasküler sistem bulguları:
• Sol ventriküler hipertrofi
• Mitral kapak prolapsusu ya da rekürjitasyonu
• Prematür koroner arter hastalığı
• Anjina
• Miyokard infarktüsü
• Aritmiler
• İleti anomalileri
• Erken kalp hastalığı konusunda pozitif aile öyküsü
Gastrointestinal bulgular:
• Epizodik diyare
• Post prandial ağrı
• Mide bulantısı
• Kusma
Renal bulgular:
• Proteinüri
• Tubuler disfonksiyon-poliüri, polidipsi
• Fanconi sendromunu düşündüren bulgular- proksimal tubuler yetmezlik, aminoasidüri, glikozüri, renal tubuler asidoz
• Artmış serum kreatinin düzeyleri
• Progresif ve/veya açıklanamayan renal yetmezlik.


Gaucher Hastalığı-Tip I (Non-nöronopatik)

Metabolik defekt: glukoserebrosidaz eksikliği.
Etyoloji ve Patogenez: glukoserebrosidaz eksikliği nedeniyle degrade olmamış glikolipid substratlarının (özellikle de glukoserebrosidazın) lizozomal makrofajlarda birikmesi sonucu oluşur. Glukoserebrozid birikimiyle şişmiş hücreler Gaucher hücreleri olarak isimlendirilir. Gaucher hücreleri çeşitli organ ve dokularda birikir ve multisistemik bir hastalık ortaya çıkar.
Klinik Bulgular ve Prognoz: Gaucher hücreleri kemik iliği ve iç organlarda birikir. İskelet anomalileri, anemi, hepatosplenomegali ve organ disfonksiyonları en bariz bulgulardır. Nadiren beyin ve sinir sistemi tutulumları gözlenir. Bebeklikten erişkinliğe kadarki herhangi bir zamanda semptomlar ortaya çıkabilir.
Tip I Gaucher en sık rastlanan Gaucher hastalığıdır ve semptomların başlangıç yaşı değişkendir. Semptomlar da değişkendir. Santral sinir sistemi bulguları görülmez. Beklenen yaşam süresi normaldir.
Kalıtım: Otozomal resesiftir.
İnsidans: 40-60,000 canlı doğumda 1 görülür. Ashkenazi Yahudilerinde daha sıktır.
Tanı: Enzim analizi ile konur.
Ayırıcı tanı: lösemi, lenfoma, kanama bozuklukları, osteomyelit ve Legg-Calve-Perthes hastalığı.
Tedavi: Makrofaj hedefli enzim replasman tedavisi, substrat inhibisyon tedavisi ve semptomatik tedavi yapılır.
Semptomlar:
Gastrointestinal bulgular:
• Splenomegali (Gaucher hastalığının tüm tiplerinde en sık rastlanan semptomdur)
• Hipersplenizm (pansitopeninin nedenidir)
• Barsak, böbrek, diyafram ve dolaşımda mekanik bozulma
• Hepatomegali (genelde asemptomatiktir ancak nadir olarak karaciğer yetmezliği, portal hipertansiyon, siroz, özofagus varisleri ve kanama oluşabilir)
İskelet-Kas sistemi bulguları:
• Kemik iliğinin Gaucher hücreleri ile işgaline bağlı anemi, lökopeni, trombositopeni
• Kemik ağrısı
• Femur başı nekrozu
• Patolojik kırıklar
• Vertebralarda kollaps, spinal kord kompresyonları, toraksta kifoz
• Kemik infarktüsleri
Respiratuvar sistem bulguları:
• Hipoksi (karaciğer hastalığı ve pulmoner infiltrasyona bağlı)
• Restriktif akciğer hastalığı (hepatosplenomegali ve kifoskolyoza bağlı)
• Pulmoner hipertansiyon
• Pulmoner fonksiyon anormallikleri
Kardiyovasküler sistem bulguları:
• İntesitisyel myokardial infiltrasyon
• Restriktif perikardit
• Kalp kapakçıklarında kalsifikasyon
Dermatolojik bulgular:
• Sarı-kahverengi pigmentasyon

Gaucher Hastalığı-Tip II (Akut infantil nöronopatik)

Metabolik defekt: glukoserebrosidaz eksikliği.
Etyoloji ve Patogenez: glukoserebrosidaz eksikliği nedeniyle degrade olmamış glikolipid substratlarının (özellikle de glukoserebrosidazın) lizozomal makrofajlarda birikmesi sonucu oluşur. Glukoserebrozid birikimiyle şişmiş hücreler Gaucher hücreleri olarak isimlendirilir. Gaucher hücreleri çeşitli organ ve dokularda birikir ve multisistemik bir hastalık ortaya çıkar.
Klinik Bulgular ve Prognoz: Gaucher hücreleri kemik iliği ve iç organlarda birikir. İskelet ve damar tulumları, hematolojik anomaliler ve santral sinir sistemi tulumu Gaucher Tip II için tipiktir. Semptomlar doğumdan hemen sonraki ilk ayda görülmeye başlayabilir ve şiddetlidir. Ortalama başlangıç yaşı 2-4 aylıktır. Ağrısız hepatosplenomegali ve nörolojik komplikasyonlarla başlar. Tip I ve Tip III’e göre daha az heterojen seyreder. Hastalar nadiren 2 yaşına kadar yaşar.
Kalıtım: Otozomal resesiftir.
İnsidans: Tip II 100,000 canlı doğumda 1 görülür.
Tanı: Enzim analizi ile konur. Tip II tanısının kesinleşmesi için sinir sistemi tutulumu kanıtlanmalıdır.
Ayırıcı tanı: saposin c eksikliği
Tedavi: hastalığın kendisine yönelik primer tedavi yoktur, semptomatik tedavi yapılır.
Semptomlar:
Nörolojik bulgular:
• Kranial sinir felçleri
• Ataksi
• Cognitif bozukluk
• Nöbetler (myoklonik ve jeneralize tonik-klonik)
• Klasik triad: trismus, Strabismus, opistotonus (kafanın retrofleksiyonu)
• Piramidal tutulum
• Progresif spastisite veya spastik paraparezis
• Hiperrefleksi, pozitif babinski ve patolojik refleksler
• Bulbar disfonksiyon
• Disfaji
• Sekresyonların kontrol edilememesi
• Apne veya aspirasyon sonucu ölüm
Gastrointestinal bulgular:
• Splenomegali (Gaucher hastalığının tüm tiplerinde en sık rastlanan semptomdur)
• Pansitopeni, kanama diyatezleri
• Hepatomegali (portal hipertansiyonlu karaciğer yetmezliği ile komplike olabilir)
Kas- İskelet sistemi bulguları:
• Trismus
Respiratuvar sistem bulguları:
• Laringospazm
• Apne epizodları
Dermatolojik bulgular:
• Deri değişiklikleri (iktiyosiform veya kollodion deri)
Oküler bulgular:
• Strabismus


Gaucher Hastalığı-Tip III (Kronik nöronopatik)

Metabolik defekt: glukoserebrosidaz eksikliği.
Etyoloji ve Patogenez: glukoserebrosidaz eksikliği nedeniyle degrade olmamış glikolipid substratlarının (özellikle de glukoserebrosidazın) lizozomal makrofajlarda birikmesi sonucu oluşur. Glukoserebrozid birikimiyle şişmiş hücreler Gaucher hücreleri olarak isimlendirilir. Gaucher hücreleri çeşitli organ ve dokularda birikir ve multisistemik bir hastalık ortaya çıkar.
Klinik Bulgular ve Prognoz: Gaucher hücreleri kemik iliği ve iç organlarda birikir. İskelet ve damar tulumları, hematolojik anomaliler ve metabolik bozukluklar Gaucher Tip III için tipiktir. Geç çocukluk veya erken adolesan dönemde başlar. Tip III’de Tip I’deki bulgulara tip II’deki nörolojik komplikasyonlar eklenmiştir ve hastalık geç başlar. Tip II’den daha heterojen bir hastalıktır. Damar tutulumları Tip I’deki gibidir ancak daha şiddetli ve hızlı ilerleyicidir.
Kalıtım: Otozomal resesiftir.
İnsidans: Tip III 50-100,000 canlı doğumda 1 görülür.
Tanı: Enzim analizi ile konur.
Ayırıcı tanı: saposin C eksikliği
Tedavi: enzim replasman tedavisi santral sinir sistemi tutulumu olmayan vakalarda uygulanır ve tüm hastalarda semptomatik tedavi yapılır.
Semptomlar:
Nörolojik bulgular:
• Kranial sinir felçleri
• Ataksi
• Demans
• Nöbetler (myoklonik ve jeneralize tonik-klonik)
• Supranükleer oftalmopleji
• Nöbetler(progresif myoklonik)
• Progresif spastisite
• EEG anormallikleri
Gastrointestinal bulgular:
• Splenomegali (Gaucher hastalığının tüm tiplerinde en sık rastlanan semptomdur)
• Hipersplenizm (pansitopeniye neden olur)
• Barsak, böbrek, diyafram ve dolaşımda mekanik bozulma
• Hepatomegali (genelde asemptomatiktir ancak nadir olarak karaciğer yetmezliği, portal hipertansiyon, siroz, özofagus varisleri ve kanama oluşabilir)
• Portal hipertansiyon
İskelet-Kas sistemi bulguları:
• Kemik iliğinin Gaucher hücreleri ile işgaline bağlı anemi, lökopeni, trombositopeni
• Kemik ağrısı
• Femur başı nekrozu
• Patolojik kırıklar
• Vertebralarda kollaps, spinal kord kompresyonları, toraksta kifoz/skolyoz
• Kemik infarktüsleri
Respiratuvar sistem bulguları:
• Hipoksi (karaciğer hastalığı ve pulmoner infiltrasyona bağlı)
• Restriktif akciğer hastalığı (hepatosplenomegali ve kifoskolyoza bağlı)
• Pulmoner hipertansiyon
Kardiyovasküler sistem bulguları:
• İntesitisyel myokardial infiltrasyon
• Kalp kapakçıklarında kalsifikasyon
Oküler bulgular:
• Horizontal sakkadik anormallikler
• Retinal infiltratlar

Krabbe Hastalığı

Metabolik defekt: galaktoserebrosidaz eksikliği.
Etyoloji ve Patogenez: Myelin kılıfın büyümesini etkileyen bir grup hastalık lökodistrofiler olarak adlandırılır. Krabbe hastalarında galaktoserebrosizdaz enzimi eksiktir ve santral sinir sisteminde depolanma bulguları gözlenir.
Klinik Bulgular ve Prognoz: santral ve periferal sinir sisteminin nadir görülen dejeneratif bir hastalığıdır. Semptomlar hastalığın şiddetine bağlı olarak değişir, başlangıç yaşı da bebeklikten geç başlangıçlara kadar değişkendir. Vakaların pek çoğu gelişme geriliği, artmış irritabilite ve nörolojik bulgularla bebekliğin ilk 6 aylık döneminde başlar. Geç başlangıçlı hastalık 6 ay-50 yaş arasında güçsüzlük, görme bozuklukları ve mental regresyon ile gözlenir.
Kalıtım: Otozomal resesiftir.
İnsidans: 141,000 canlı doğumda 1 görülür.
Tanı: Enzim analizi ile konur.
Ayırıcı tanı: metakromatik lökodistrofi, GM1 ve GM2 ganglisidosis, X’e bağlı adrenolökodistrofi, Canavan hastalığı, Pelizaeus-Merzbacher hastalığı, Alexander hastalığı.
Tedavi: kemik iliği transplantasyonu hafif vakalarda ve erken dönemde başarılı olur, ayrıca semptomatik tedavi ve fizik tedavi yapılır.
Semptomlar:
Nörolojik bulgular:
• Myoklonik nöbetler
• Hipertoni
• İrritabilite
• Gelişme geriliği
• Beceri kaybı
• Hipersensitivite
• Ateş yükseklikleri
• Tremor
• Deserebrasyon
• Ataksi
• Spastisite
Oküler bulgular:
• Görme kaybı ve körlük
Gastrointestinal bulgular:
• Şiddetli kusma atakları


Pompe Hastalığı (Asid maltaz eksikliği)

Metabolik defekt: Asid alfa glikosidaz (GAA) eksikliği.
Etyoloji ve Patogenez: Lizozomlarda glikojen degredasyonu azalmıştır, glikojen lizozomlarda birikir. Primer glikojenoliz çalışmaktadır ancak lizozomlardaki yıkım yolu bozuktur.
Klinik bulgular ve Prognoz: Pompe hastalığı lizozomal hidrolaz asid alfa glukosidaz disfonksiyonu veya eksikliği otozomal resesif kalıtılan bir genetik hastalıktır. Değişik dokuların lizozomlarında glikojen depolanmaya başlar. Kalp ve iskelet kasları en çok etkilenen dokulardır. Pompe hastalığının şiddeti hızlı ilerleyen ölümcül infantil başlangıçlı formdan yavaş ilerleyen geç başlangıçlı myopatik forma kadar değişkendir. İnfantil başlangıçlı formda semptomlar 12 aylıktan önce başlar. Genelde doğumdan hemen sonra kas güçsüzlüğü, şiddetli hipotoni, kardiyomegali, kardiyomyopati, gelişme geriliği, respiratuvar yetmezlik, tekrarlayan respiratuvar enfeksiyonlar ve beslenme bozuklukları gözlenir. Ölüm kardiyorespiratuvar yetmezlik sonucu ilk yaşta izlenir. Geç başlangıçlı formda semptomlar erken çocukluktan erişkinliğe kadarki dönemde gözlenebilir. Progresif myopati özellikle göğüs, alt ekstremite ve diyafram kaslarını tutar. Respiratuvar yetmezlik, yürüyüş anormallikleri, uyku apnesi ve yorgunluk, gelişme geriliği bulguları mevcuttur. Ölüm genellikle respiratuvar yetmezlik sonucu gözlenir.
Kalıtım: Otozomal resesiftir.
İnsidans: 40,000 canlı doğumda 1 görülür.
Tanı: Enzim analizi ile konur.
Ayırıcı tanı: Akut Werdnig-Hoffman hastalığı (spinal muskuler atrofi I), Danon hastalığı, Endokardial fibroelastozis, Glikojen depo hastalıkları III, V, VI, İdiyopatik hipertrofik kardiyomyopati, Karaciğer yetmezliği, Mitokondrial hastalıklar, Miyokardit, Duchenne muskuler distrofisi, Polimiyozit, Rijit omurga sendromu, Romatoid artrit, Skapuloperoneal sendromlar, Uyku apnesi
Tedavi: Enzim replasman tedavisi ve semptomatik tedavi
Bulgular:
Gastrointestinal sistem bulguları:
• İnfantil başlangıçlı formda: Yutma, emme ve beslenme zorlukları, büyüme bozuklukları ve orta şiddette hepatomegali
• Geç başlangıçlı formda: Hepatomegali
Kas-İskelet sistemi bulguları:
• İnfantil başlangıçlı formda: progresif kas güçsüzlüğü, derin hipotoni, motor gelişme geriliği, yüz kaslarında gevşeklik, makroglosi.
• Geç başlangıçlı formda: Progresif proksimal kas güçsüzlüğü, motor becerilerde gelişme geriliği, yürüyüş anomalileri, egzersiz intoleransı, skolyoz, lordoz, kifoz, sırt ağrısı, hipotoni, derin tendon reflekslerinin azalması.
Respiratuvar sistem bulguları:
• İnfantil başlangıçlı formda: Respiratuvar yetmezlik, progresif respiratuvar tutulum, sık respiratuvar enfeksiyonlar.
• Geç başlangıçlı formda: Respiratuvar yetmezlik, sık enfeksiyonlar, uyku apnesi, somnolans.
Kardiyovasküler sistem bulguları:
• İnfantil başlangıçlı formda: Progresif kardiyomiyopati, kardiyomegali ve kardiyak yetmezlik, kalp yetmezliği.
• Geç başlangıçlı formda: kardiyomegali.

Niemann-Pick Hastalığı Tip A ve B

Metabolik defekt: Asid sfingomiyelinaz eksikliği.
Etyoloji ve Patogenez: Sfingomiyelinin yıkımını sağlayan enzim eksiktir. Hem Tip A hem de Tip B’de enzim eksiktir. Ancak Tip A’daki eksiklik daha şiddetlidir. Sfingomiyelin ve kolesterol lizozomlarda birikir.
Klinik bulgular ve Prognoz: hastalar bir ya da daha fazla organda lipid depozitleri gösterir. Tip A olarak tanımlanan formda yaşamın ilk aylarında semptom veren nöronopatik hastalık söz konusudur. Tip B ise herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir ve semptomlar heterojendir. Parsiyel enzim eksikliğinde sfingomyelin birikim nedeniyle hepatosplenomegali, pulmoner infiltrasyonlar ve yetmezlik, belirgin büyüme ve gelişme geriliği, artmış doku kolesterol seviyeleri gözlenir. Şiddetli enzim eksiklikleri beyinde klinik olarak belirgin sfingomyelin birikimine neden olur. Progresif nörolojik yetmezlik sonunda 3 yaş civarında ölümle sonuçlanır.
Kalıtım: Otozomal resesiftir.
İnsidans:248,000 canlı doğumda 1 görülür. Ashkenazi Yahudilerinde daha sık gözlenir.
Tanı: Enzim analizi ile konur.
Ayırıcı tanı: Gaucher Hastalığı, GM1 gangliosidozis
Tedavi: Spesifik tedavisi yoktur, enzim replasman tedavisi konusundaki araştırmalar sürmektedir. Semptomatik tedavi uygulanır.
Bulgular: Fiziksel büyüme azalmıştır.
Nörolojik bulgular:
• Mental retardasyon
• Spastisite
• Nöbetler
• Myoklonik jerkler
• Vertikal supranükleer oftalmopleji
• Ataksi
Gastrointestinal bulgular:
• Hepatosplenomegali
• Sarılık
• Hepatik yetmezlik, asit
• Tekrarlayan kusmalar
• Kronik konstipasyon
Oküler bulgular:
• Kiraz kırmızısı maküler lekeler
• Korneal opasiteler
• Anterior lens kapsülünde kahverengi diskolorasyon

Mukopolisakkaridozis Tip I (MPS I- Hurler Hastalığı)

Metabolik defekt: Alfa L-iduronidaz eksikliği.
Etyoloji ve Patogenez: Enzim eksikliği nedeniyle glikozaminoglikanlar (GAG)dan özellikle dermatan ve heparan sülfatın progresif birikimi söz konusudur.
Klinik bulgular ve Prognoz: GAG’lar ekstraselüler matriksin, eklem sıvılarının ve bağ dokusu8nun önemli komponentleridir. Lizozomlar içerisinde birikmeleri hücre, doku ve organ disfonksiyonlarına neden olur. MPS I’in klinik görünümü kronik, progresif ve multisistemiktir. Hastalık oldukça heterojendir. Şiddetli formlarda mental retardasyon söz konusudur. Yaşam beklentisi 10 yılın altındadır. Daha az şiddetli formlarda zekâ genellikle normaldir, yaşam beklentisi de kısalmaz.
Kalıtım: Otozomal resesiftir.
İnsidans:100,000 canlı doğumda 1 görülür.
Tanı: Enzim analizi ile konur. Amniosentez ile prenatal tanı mümkündür.
Ayırıcı tanı: Diğer lizozomal depo hastalıkları, mukopolisakkarid hastalıkları ve multipl sülfataz eksikliği
Tedavi: Enzim replasman tedavisi, kemik iliği nakli ve semptomatik tedavi uygulanır.
Bulgular:
Nörolojik bulgular:
• Gelişme geriliği ve mental retardasyon
• Genellikle 18 aylıkken fark edilir, bundan sonra gelişme olmaz ve plato seyri oluşur.
• Yapısal SSS bulguları
• Hidrosefali, artmış intrakranial basınç ve beyin kompresyonu
• Spinal kord kompresyonu, durada kalınlaşma, vertebrada subluksasyon
• Azalmış el fonksiyonları ve karpal tünel sendromu.
Gastrointestinal sistem bulguları:
• Distandü karın (hepatosplenomegali nedeniyle)
• Periyodik diyare, bazen depolanmanın enterik sinir sisteminde olması nedeniyle konstipasyon
• Herniler (inguinal ve umblikal) MPS I için sıktır.
Kas-İskelet sistemi bulguları:
• İskelet ve eklem bulguları (deformiteler, kifoz vb.) daha az şiddetli formlarda gözlenir
• Şiddetli vakalarda hayatın ilk yılında radyolojik olarak gözlenen tutulumlar
• Kifoz, skolyoz ve şiddetli sırt ağrısı sıktır
• Progresif artropati tüm eklemleri etkiler ve hareket kabiliyetini azaltır
• Büyüme geriliği, gövde tutulumu
Respiratuvar sistem bulguları:
• Kronik rinit, rinore, sık enfeksiyonlar
• Dil, tonsiller ve adenoidlerdeki depolanmadan dolayı bu organların büyümesi nedeniyle üst solunum yolları komplikasyonları
• Trakeada daralma, vokal kordlarda kalınlaşma, uyku apnesi
• Hepatosplenomegali ve toraksın küçülmesi nedeniyle akciğer volümlerinde azalma
• Tekrarlayan respiratuvar sistem enfeksiyonları
• Respiratuvar yetmezlik en sık ölüm nedenidir.
Oküler bulgular:
• Korneal bulutlanma
Kardiyovasküler sistem bulguları:
• Kalp kapakçıklarında GAG’ların depolanması nedeniyle kapak yetmezlikleri ve stenozları
• MPS I’de en sık gözlenen kapak hastalığı Mitral rekürjitasyondur
Serebral bulgular:
• Hidrosefali


 

DELTA ANALİZ VE LABORATUVAR SİSTEMLERİ TİC.LTD.ŞTİ.
Adres:
Yukarı Ayrancı Mahallesi Uçarlı Sokak Taşkın Apartmanı no: 5/7 Çankaya- Ankara
Tel: (0312) 232 30 60  -  Faks: (0312) 232 30 59
Email:
info@deltaanaliz.com.tr



HİT: 489946
TASARIM / KODLAMA